Meme Kanseri Çeşitleri ve Tedavisi

Meme Kanseri Çeşitleri Nelerdir?

Meme kanserleri genel olarak başladıkları hücrelere ve çevre dokulara yayılıp yayılmadıklarına göre sınıflandırılır.

En sık karşılaşılan türler arasında duktal karsinom, invaziv duktal karsinom ve invaziv lobüler karsinom bulunur. Bunun yanında inflamatuar meme kanseri, üçlü negatif meme kanseri ve Paget hastalığı gibi daha farklı özelliklere sahip meme kanseri türleri de vardır.

Duktal Karsinoma İn Situ (DCIS) Nedir?

Duktal karsinoma in situ, kısaca DCIS, anormal hücrelerin memedeki süt kanallarının içerisinde bulunduğu ancak çevredeki meme dokusuna geçmediği bir durumdur.

Bu nedenle DCIS, invaziv olmayan veya evre 0 meme kanseri olarak da adlandırılabilir. Bazı DCIS vakaları zaman içerisinde invaziv meme kanserine dönüşebildiği için tanı sonrasında uygun şekilde değerlendirilmesi ve takip edilmesi gerekir.

DCIS çoğu zaman belirgin bir kitleye neden olmaz ve mamografi sırasında fark edilebilir.

DCIS Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi; lezyonun büyüklüğüne, memedeki yaygınlığına ve diğer patolojik özelliklere göre belirlenir.

Tedavide;

• Meme koruyucu cerrahi,

• Mastektomi,

• Radyoterapi,

• Hormon reseptörü pozitif vakalarda hormon tedavisi

gibi yöntemlerden yararlanılabilir.

Her DCIS vakasının aynı şekilde tedavi edilmesi gerekmez. Tedavi planı hastaya özel olarak oluşturulur.

İnvaziv Duktal Karsinom Nedir?

İnvaziv duktal karsinom (IDC), süt kanallarından başlayan kanser hücrelerinin kanal duvarını aşarak çevredeki meme dokusuna yayılmasıyla ortaya çıkar.

İnvaziv meme kanserlerinin en sık görülen türüdür. Güncel kaynaklara göre invaziv meme kanserlerinin yaklaşık dörtte üçünü invaziv duktal karsinom oluşturur.

Kanser hücreleri meme dokusunun dışına çıktıktan sonra lenf ve kan dolaşımı aracılığıyla vücudun başka bölgelerine yayılma potansiyeline sahip olabilir.

İnvaziv Duktal Karsinom Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi tümörün boyutu, evresi, lenf nodlarının durumu, hormon reseptörleri ve HER2 özellikleri gibi faktörlere göre değişir.

Tedavide;

• Meme koruyucu cerrahi veya mastektomi,

• Radyoterapi,

• Kemoterapi,

• Hormon tedavisi,

• HER2'ye yönelik akıllı ilaçlar,

• Diğer hedefe yönelik tedaviler

kullanılabilir.

İnvaziv Lobüler Karsinom Nedir?

İnvaziv lobüler karsinom (ILC), süt üretimini sağlayan lobüllerde başlayan ve çevredeki meme dokusuna yayılan bir meme kanseri çeşididir.

İnvaziv meme kanserlerinin yaklaşık %10-15'ini oluşturur. Lobüler kanser hücreleri diğer bazı meme kanserlerinden farklı olarak kümeler halinde değil, meme dokusunda ince sıralar halinde yayılabilir. Bu nedenle bazı vakalarda muayene veya görüntüleme sırasında fark edilmesi daha güç olabilir.

İnvaziv lobüler kanserlerin önemli bir bölümü hormon reseptörü pozitiftir.

İnvaziv Lobüler Karsinom Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavide cerrahi önemli bir yere sahiptir. Bunun yanında tümörün özelliklerine göre;

• Radyoterapi,

• Hormon tedavisi,

• Kemoterapi,

• Hedefe yönelik ilaçlar

tedavi planına eklenebilir.

Tedavi kararı yalnızca kanserin lobüler olmasıyla değil, aynı zamanda hastalığın evresi ve tümörün biyolojik özellikleriyle birlikte değerlendirilir.

Hormon Reseptörü Pozitif Meme Kanseri Nedir?

Meme kanseri hücrelerinin yüzeyinde östrojen reseptörü (ER) veya progesteron reseptörü (PR) bulunabilir.

Bu reseptörlerden en az birinin bulunması durumunda tümör hormon reseptörü pozitif olarak değerlendirilir.

Meme kanserlerinin büyük bir bölümünde hormon reseptörlerinden en az biri bulunur. Hormon reseptörlerinin belirlenmesi özellikle tedavi seçimi açısından önemlidir.

Hormon Pozitif Meme Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?

Bu tümörlerde hormon tedavisi veya endokrin tedavi adı verilen ilaçlardan yararlanılabilir.

Tedavinin amacı östrojenin kanser hücrelerini uyarmasını engellemek veya vücuttaki östrojen seviyesini azaltmaktır.

Tamoksifen ve aromataz inhibitörleri bu amaçla kullanılan ilaç grupları arasındadır. Bazı hastalarda hormon tedavisine CDK4/6 inhibitörleri gibi hedefe yönelik tedaviler de eklenebilir.

HER2 Pozitif Meme Kanseri Nedir?

HER2, hücrelerin büyümesinde görev alan bir proteindir. Bazı meme kanserlerinde HER2 proteini normalden fazla bulunur veya HER2 geninde çoğalma görülebilir.

Bu tümörler HER2 pozitif meme kanseri olarak adlandırılır.

HER2 durumunun bilinmesi önemlidir çünkü HER2 pozitif kanserlerde doğrudan bu proteini hedefleyen ilaçlar kullanılabilir.

HER2 Pozitif Meme Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavide hastalığın evresine göre cerrahi ve kemoterapinin yanında HER2'ye yönelik hedefli tedaviler kullanılabilir.

Trastuzumab ve bazı durumlarda pertuzumab gibi ilaçlar bu tedaviler arasında yer alır. Erken evredeki bazı HER2 pozitif meme kanserlerinde bu tedaviler ameliyat öncesinde de uygulanabilir.

Üçlü Negatif Meme Kanseri Nedir?

Üçlü negatif meme kanseri, kanser hücrelerinde östrojen reseptörü, progesteron reseptörü ve yüksek düzeyde HER2 bulunmayan meme kanseri türüdür.

Yani tümör;

• ER negatif,

• PR negatif,

• HER2 negatif

özelliktedir.

Üçlü negatif meme kanserleri diğer bazı meme kanseri türlerine göre daha hızlı büyüme ve yayılma eğilimi gösterebilir.

Hormon reseptörleri ve HER2 bulunmadığı için hormon tedavileri veya klasik HER2 hedefli ilaçlar bu hastalarda etkili değildir.

Üçlü Negatif Meme Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavinin önemli parçalarından biri kemoterapidir.

Erken evrede bazı hastalarda kemoterapi ameliyattan önce uygulanabilir. Günümüzde uygun hastalarda immünoterapi ve antikor-ilaç konjugatları gibi daha yeni tedaviler de kullanılabilmektedir.

Tedavi seçimi hastalığın evresine ve tümörün diğer moleküler özelliklerine göre yapılır.

İnflamatuar Meme Kanseri Nedir?

İnflamatuar meme kanseri, daha nadir görülen ancak hızlı ilerleyebilen bir invaziv meme kanseri türüdür.

Kanser hücrelerinin meme derisindeki lenf damarlarını tıkaması sonucunda memede;

• Kızarıklık,

• Şişlik,

• Isı artışı,

• Deride portakal kabuğu görünümü,

• Meme büyüklüğünde hızlı değişiklik

gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

İnflamatuar meme kanseri tüm meme kanserlerinin yaklaşık %1-5'ini oluşturur.

Tedavide genellikle tek bir yöntem yerine kemoterapi, cerrahi ve radyoterapinin birlikte kullanıldığı bir yaklaşım tercih edilir.

Memenin Paget Hastalığı Nedir?

Memenin Paget hastalığı, meme başı ve çevresindeki koyu renkli bölgeyi yani areolayı etkileyen nadir bir meme kanseri türüdür.

Meme başında;

• Kızarıklık,

• Kabuklanma,

• Kaşıntı,

• Yanma,

• Akıntı

gibi belirtilere neden olabilir.

Paget hastalığı çoğu zaman meme kanallarında bulunan başka bir kanserle birlikte görülebilir. Tedavi ise altta bulunan tümörün özelliklerine ve hastalığın yaygınlığına göre planlanır.

Meme Kanseri Tedavisi Nasıl Belirlenir?

Meme kanseri tedavisi yalnızca kanserin çeşidine bakılarak belirlenmez.

Tedavi planı oluşturulurken;

• Kanserin evresi,

• Tümörün büyüklüğü,

• Koltuk altı lenf bezlerinin durumu,

• Kanserin başka organlara yayılıp yayılmadığı,

• ER ve PR hormon reseptörleri,

• HER2 durumu,

• Tümörün derecesi,

• Hastanın yaşı ve menopoz durumu,

• Genel sağlık durumu,

• Bazı durumlarda genetik ve moleküler test sonuçları

birlikte değerlendirilir.

Bu nedenle meme kanseri tedavisi günümüzde giderek daha fazla kişiye ve tümörün biyolojik özelliklerine özel olarak planlanmaktadır.

Meme Kanserinde Cerrahi Tedavi

Cerrahi, özellikle erken evre meme kanserlerinin tedavisinde temel yöntemlerden biridir.

Uygulanabilecek başlıca cerrahi yöntemler meme koruyucu cerrahi ve mastektomidir.

Meme koruyucu cerrahide tümör ve çevresindeki bir miktar sağlıklı doku çıkarılırken memenin büyük bölümü korunur.

Mastektomide ise meme dokusunun tamamı çıkarılır.

Hangi yöntemin uygulanacağı tümörün büyüklüğü, yerleşimi, memedeki yaygınlığı ve hastanın özelliklerine göre belirlenir.

Meme Kanserinde Radyoterapi

Radyoterapi, yüksek enerjili ışınlarla kanser hücrelerini yok etmeyi amaçlayan bir tedavi yöntemidir.

Meme koruyucu cerrahiden sonra sıklıkla uygulanabilir. Bazı mastektomi hastalarında da tümörün büyüklüğü ve lenf bezlerinin durumu gibi faktörlere bağlı olarak radyoterapi gerekebilir.

Meme Kanserinde Kemoterapi

Kemoterapi, kanser hücrelerinin büyümesini ve çoğalmasını engelleyen ilaçların kullanıldığı sistemik bir tedavidir.

Ameliyattan önce uygulanmasına neoadjuvan kemoterapi, ameliyattan sonra uygulanmasına ise adjuvan kemoterapi adı verilir.

Her meme kanseri hastasının kemoterapi alması gerekmez. Kemoterapi kararı kanserin evresi ve biyolojik özellikleri göz önünde bulundurularak verilir.

Meme Kanserinde Akıllı İlaç ve Hedefe Yönelik Tedaviler

Meme kanserinin biyolojik özelliklerinin daha iyi anlaşılmasıyla birlikte hedefe yönelik tedaviler giderek daha önemli hale gelmiştir.

Bu ilaçlar kanser hücrelerinde bulunan belirli proteinleri veya hücresel mekanizmaları hedefler.

HER2'ye yönelik ilaçların yanı sıra bazı hormon reseptörü pozitif kanserlerde CDK4/6 inhibitörleri, belirli ileri evre hastalıklarda ise başka moleküler hedeflere yönelik ilaçlar kullanılabilir.

Bu tedaviler her hastaya uygun değildir. Patoloji ve gerekli moleküler testlerin sonuçlarına göre seçilir.

Meme Kanserinde İmmünoterapi

İmmünoterapi, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini daha iyi tanımasına ve onlara karşı mücadele etmesine yardımcı olmayı amaçlayan bir tedavi yöntemidir.

Özellikle bazı üçlü negatif meme kanseri hastalarında immünoterapiden yararlanılabilir. Ancak kullanım kararı hastalığın evresine ve tümörde bulunan belirli biyolojik göstergelere göre değişir.

Her Meme Kanseri Aynı Şekilde Tedavi Edilir mi?

Hayır.

Günümüzde “meme kanseri” tanısı tek başına tedaviyi belirlemek için yeterli değildir.

Örneğin hormon reseptörü pozitif bir tümörde hormon tedavisi önemli bir yer tutarken, HER2 pozitif bir tümörde HER2'ye yönelik ilaçlar kullanılabilir. Üçlü negatif meme kanserinde ise hormon veya klasik HER2 hedefli tedaviler etkili olmadığı için farklı tedavi seçenekleri değerlendirilir.

Dünya Sağlık Örgütü de kanser tedavisinde cerrahi, radyoterapi, kemoterapi ve hormon tedavisi gibi yöntemlerin hastaya göre birlikte kullanılabileceğini ve multidisipliner yaklaşımın önemli olduğunu vurgulamaktadır.

Sonuç

Meme kanseri farklı hücresel ve biyolojik özelliklere sahip birçok alt türden oluşur. İnvaziv duktal ve lobüler kanserlerden hormon reseptörü pozitif, HER2 pozitif veya üçlü negatif meme kanserlerine kadar her türün tedavi yaklaşımı farklılık gösterebilir.

Bu nedenle meme kanserinde doğru tedavinin belirlenmesi için yalnızca tümörün memedeki büyüklüğüne değil; patoloji sonucu, hastalığın evresi, hormon reseptörleri, HER2 durumu ve gerektiğinde diğer moleküler özelliklere de bakılması gerekir.

Cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, hormon tedavisi, hedefe yönelik ilaçlar ve immünoterapi günümüzde meme kanseri tedavisinde kullanılan başlıca yöntemlerdir. Hastaya en uygun tedavi ise bu seçeneklerin multidisipliner bir ekip tarafından kişiye özel olarak planlanmasıyla belirlenir.