Gastroenteroloji alanında tedavi mi arıyorsunuz?
Alanında uzmanları ve sağlık merkezlerini hemen inceleyin, ücretsiz fiyat teklifi alın.
Reflü Nedir?
Reflü, mide içeriğinin yemek borusuna doğru geri kaçmasıdır. Mide ile yemek borusu arasında bulunan alt özofagus sfinkteri adı verilen kas yapısı, normalde mide içeriğinin yemek borusuna geçmesini engeller. Bu yapının sık veya uygun olmayan zamanda gevşemesi durumunda mide içeriği yukarı doğru kaçabilir.
Mide asidi yemek borusuna ulaştığında burada tahrişe ve yanma hissine neden olabilir. Reflünün tekrarlayan ve yaşam kalitesini etkileyen bir durum haline gelmesi ise gastroözofageal reflü hastalığı (GERD) olarak adlandırılır.
Reflü Belirtileri Nelerdir?
Reflü belirtileri kişiden kişiye değişebilir. En tipik şikâyetler yemek sonrasında, öne eğilince veya uzanırken daha belirgin hale gelir.
Reflü belirtileri arasında şunlar yer alabilir:
- Göğüste yanma ve mide ekşimesi
- Mide içeriğinin veya acı-ekşi sıvının ağza gelmesi
- Boğazda yanma veya tahriş
- Yutma güçlüğü
- Yemeklerin boğazda takıldığı hissi
- Sık geğirme
- Şişkinlik ve hazımsızlık
- Bulantı
- Boğazda gıcık hissi
- Tekrarlayan öksürük
- Ses kısıklığı
- Ağız kokusu
- Özellikle gece ortaya çıkan reflü şikâyetleri
Göğüste yanma reflünün en bilinen belirtilerinden biridir. Ancak her hastada mide yanması görülmeyebilir. Özellikle öksürük ve ses kısıklığı gibi şikâyetlerin altında da reflü bulunabilir.
Reflü Neden Olur?
Reflünün ortaya çıkmasında tek bir neden olmayabilir. Yemek borusu ile mide arasındaki kas yapısının işlevinin bozulması, mide fıtığı, fazla kilo ve bazı yaşam tarzı alışkanlıkları reflü riskini artırabilir.
Reflü nedenleri ve reflüyü tetikleyebilen faktörler arasında:
- Fazla kilo ve obezite
- Büyük porsiyonlarla yemek yemek
- Çok yağlı veya baharatlı yiyecekler tüketmek
- Yemekten kısa süre sonra uzanmak
- Gece geç saatlerde yemek yemek
- Sigara kullanımı
- Alkol tüketimi
- Fazla kafein tüketimi
- Gebelik
- Mide fıtığı
- Bazı ilaçların kullanımı
- Kişiye göre değişen bazı yiyecek ve içecekler
yer alabilir.
Özellikle fazla kilo, karın içindeki basıncın artmasına ve mide içeriğinin yemek borusuna doğru kaçmasının kolaylaşmasına neden olabilir.
Reflüyü Tetikleyen Yiyecekler Nelerdir?
Reflüyü tetikleyen yiyecekler herkes için aynı değildir. Bir kişide şikâyete neden olan bir besin başka bir kişide herhangi bir sorun oluşturmayabilir.
Bununla birlikte yağlı ve kızartılmış yiyecekler, çikolata, kahve ve diğer kafeinli içecekler, alkol, baharatlı yiyecekler ve bazı asitli gıdalar reflü şikâyetlerini artırabilir.
Bu nedenle hangi yiyeceklerden sonra şikâyetlerin arttığını takip etmek ve kişisel tetikleyicileri belirlemek faydalı olabilir.
Reflü Nasıl Anlaşılır?
Reflü tanısında öncelikle kişinin şikâyetleri ve tıbbi öyküsü değerlendirilir. Özellikle yemeklerden sonra ortaya çıkan göğüste yanma, ağıza acı su gelmesi ve yatınca artan şikâyetler reflü açısından önemli ipuçlarıdır.
Gerekli görülen hastalarda tanıyı desteklemek veya başka hastalıkları dışlamak amacıyla bazı tetkiklerden yararlanılabilir.
Endoskopi
Üst gastrointestinal sistem endoskopisi ile yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının başlangıç bölümü incelenebilir. Yemek borusunda reflüye bağlı tahriş veya başka bir problem olup olmadığı değerlendirilebilir.
Özofagus pH Ölçümü
Bazı hastalarda yemek borusuna kaçan asidin miktarını ve ne kadar süreyle yemek borusunda kaldığını değerlendirmek için pH ölçümü yapılabilir.
Özofagus Manometrisi
Yemek borusunun hareketleri ve basınçları hakkında bilgi veren özofagus manometrisi, özellikle bazı özel durumlarda tanısal değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Hangi testlerin gerekli olduğuna hastanın şikâyetleri ve doktorun değerlendirmesi sonucunda karar verilir.
Reflü Nasıl Geçer?
Reflü şikâyetlerini azaltmak için öncelikle günlük yaşamda bazı değişiklikler yapılabilir. Özellikle fazla kilolu kişilerde kilo vermek, yemeklerden sonra hemen yatmamak ve kişisel olarak şikâyetleri artıran yiyeceklerden uzak durmak faydalı olabilir.
Reflü şikâyetlerini azaltmaya yardımcı olabilecek bazı öneriler şunlardır:
- Öğünlerde aşırı miktarda yemek yememek
- Yemekten sonra en az birkaç saat uzanmamak
- Gece geç saatlerde yemek yememek
- Fazla kilo varsa sağlıklı şekilde kilo vermek
- Sigarayı bırakmak
- Reflüyü tetikleyen yiyecekleri sınırlamak
- Gece şikâyetleri varsa yatağın baş kısmını yükseltmek
- Çok sıkı kıyafetlerden kaçınmak
Özellikle gece reflüsü yaşayan kişilerde uyku sırasında baş ve gövdenin üst kısmının yükseltilmesi şikâyetlerin azalmasına yardımcı olabilir.
Reflü Tedavisi Nasıl Yapılır?
Reflü tedavisi, şikâyetlerin sıklığına ve şiddetine göre planlanır. Bazı kişilerde yalnızca yaşam tarzı ve beslenme değişiklikleri yeterli olabilirken, daha sık veya şiddetli şikâyetlerde ilaç tedavisine ihtiyaç duyulabilir.
Reflü İlaçları
Reflü tedavisinde antasitler, H2 reseptör blokerleri ve proton pompa inhibitörleri (PPI) gibi ilaçlardan yararlanılabilir.
Antasitler hafif ve kısa süreli mide yanması şikâyetlerinin giderilmesine yardımcı olabilir. Proton pompa inhibitörleri ise mide asidi üretimini azaltarak reflü belirtilerinin kontrol altına alınmasına ve yemek borusunun iyileşmesine yardımcı olabilir.
İlaçların kullanım süresi ve dozu kişiye göre değişebileceğinden, özellikle uzun süreli kullanım söz konusu olduğunda doktor önerisiyle hareket edilmelidir.
Reflü Ameliyatı
Yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç tedavisine rağmen kontrol altına alınamayan bazı reflü vakalarında cerrahi tedavi gündeme gelebilir. Özellikle belirgin mide fıtığı bulunan veya uzun süreli ilaç tedavisine rağmen şikâyetleri devam eden hastalarda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
Reflü ameliyatlarında temel amaç, mide ile yemek borusu arasındaki bariyeri güçlendirerek mide içeriğinin yemek borusuna kaçmasını azaltmaktır.
Boğaz Reflüsü Nedir?
Boğaz reflüsü, mide içeriğinin yemek borusunun üst bölümlerine ve boğaz ya da gırtlak bölgesine kadar ulaşmasıyla ortaya çıkabilen bir durumdur.
Boğaz reflüsünde klasik mide yanması her zaman görülmeyebilir. Bunun yerine boğazda gıcık, sık boğaz temizleme ihtiyacı, kronik öksürük, ses kısıklığı veya boğazda tahriş gibi şikâyetler ön plana çıkabilir.
Reflü Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Sık tekrarlayan ve kontrol altına alınmayan reflü, yemek borusunun mide asidine uzun süre maruz kalmasına neden olabilir. Bunun sonucunda yemek borusunda iltihaplanma (özofajit), yara oluşumu veya darlık gibi sorunlar gelişebilir.
Uzun süreli reflü bazı kişilerde Barrett özofagusu adı verilen değişikliklere de yol açabilir. Bu nedenle sürekli veya tekrarlayan reflü şikâyetlerinin ihmal edilmemesi gerekir.
Reflü ile Gastrit Arasındaki Fark Nedir?
Reflü ve gastrit birbirinden farklı sağlık sorunlarıdır.
Reflü, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıyla ortaya çıkar ve özellikle göğüste yanma, mide ekşimesi ve ağıza acı su gelmesi gibi şikâyetlere neden olabilir.
Gastrit ise mide iç yüzeyini kaplayan dokunun iltihaplanması veya tahriş olmasıdır. Karın üst kısmında ağrı, yanma, bulantı ve hazımsızlık gibi şikâyetlerle kendini gösterebilir.
Bu nedenle mide yanması veya ağrısının nedenini yalnızca belirtilere bakarak belirlemek mümkün olmayabilir.
Reflü İçin Hangi Doktora Gidilir?
Reflü şikâyetleri için öncelikle Gastroenteroloji bölümüne başvurulabilir. Gastroenteroloji uzmanı, şikâyetleri değerlendirerek gerekli görürse endoskopi veya diğer tanı yöntemlerini planlayabilir.
Reflü Hakkında Sık Sorulan Sorular
Reflü belirtileri nelerdir?
Göğüste yanma, mide ekşimesi, ağıza acı veya ekşi su gelmesi, yutma güçlüğü, geğirme ve yemeklerden sonra artan rahatsızlık reflünün sık görülen belirtileridir. Bazı kişilerde öksürük ve ses kısıklığı gibi boğaz ve solunum yolu şikâyetleri de görülebilir.
Reflüye ne iyi gelir?
Kişiye göre değişmekle birlikte küçük porsiyonlarla beslenmek, yemeklerden sonra hemen yatmamak, fazla kiloları vermek, sigarayı bırakmak ve reflüyü tetikleyen yiyeceklerden uzak durmak şikâyetlerin azalmasına yardımcı olabilir.
Reflü tamamen geçer mi?
Reflünün seyri kişiden kişiye değişir. Bazı kişilerde yaşam tarzı değişiklikleriyle şikâyetler belirgin şekilde azalabilir. Daha sık veya kronik reflüde ise ilaç tedavisi ve bazı durumlarda cerrahi tedavi gerekebilir.
Reflü gece neden artar?
Yatmak, mide içeriğinin yemek borusuna doğru geri kaçmasını kolaylaştırabilir. Özellikle yatmadan kısa süre önce yemek yemek gece reflüsü şikâyetlerini artırabilir.
Reflü göğüs ağrısı yapar mı?
Evet. Reflü göğüs kemiğinin arkasında yanma veya ağrıya neden olabilir. Ancak yeni başlayan, şiddetli veya baskı tarzında göğüs ağrısı kalp hastalıkları gibi ciddi nedenlerle de ilişkili olabileceğinden yalnızca reflü olarak değerlendirilmemelidir.
Reflü için ne zaman doktora başvurulmalıdır?
Şikâyetler sık tekrarlıyorsa, günlük yaşamı veya uykuyu etkiliyorsa, reçetesiz ilaçlarla düzelmiyorsa doktora başvurulmalıdır. Yutma güçlüğü, açıklanamayan kilo kaybı, kanama bulguları veya sürekli kusma gibi belirtiler varsa gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.
Sonuç
Reflü, toplumda sık görülen ve çoğu zaman yaşam tarzı değişiklikleri ile kontrol altına alınabilen bir sindirim sistemi problemidir. Bununla birlikte sık tekrarlayan mide yanması, ağıza acı su gelmesi, gece reflüsü veya yutma güçlüğü gibi şikâyetler göz ardı edilmemelidir.
Doğru tanı ve uygun tedavi için şikâyetlerin altında yatan nedenin belirlenmesi önemlidir. Reflü tedavisinde beslenme ve yaşam tarzı düzenlemelerinin yanı sıra, gerekli durumlarda doktor tarafından ilaç veya cerrahi tedavi planlanabilir.