
Burun etrafındaki kafatası kemiklerinin içerisinde yer alan, hava dolu boşluklara sinüs adı verilir. Sinüslerin içini döçeyen mukoza zarının iltihaplanması ve sinüs kanallarının tıkanarak içerideki salgının dışarı akamaması durumuna ise sinüzit denir. Genellikle soğuk algınlığı veya alerjik reaksiyonların ardındandan gelişen yaygın bir sağlık sorunudur.
Sinüzit, şikayetlerin süresine ve tekrarlama sıklığına göre temel olarak ikiye ayrılır:
Akut Sinüzit: Genellikle üst solunum yolu enfeksiyonu (nezle, grip) sonrasında ani başlayan ve 4 haftadan kısa süren sinüzit türüdür.
Kronik Sinüzit: Şikayetlerin 12 haftadan uzun süre boyunca devam ettiği, ilaç tedavilerine rağmen tam olarak iyileşmediği ve tekrarlayan formdur. Altta yatan anatomik darlıklar (deviasyon, polip vb.) sıklıkla etkendir.
Sinüzit hastalarında sinüslerin doluluk oranına ve tutulan bölgeye göre şu bulgular görülür:
Yüzde Dolgunluk ve Basınç Hissi: Özellikle alın, yanaklar, göz çevresi ve burun kökünde artan baskı ve ağrı,
Geniz Akıntısı ve Burun Tıkanıklığı: Koyu kıvamlı, sarı-yeşil renkli burun akıntısı ve geniz akıntısına bağlı boğaz tahrişi,
Baş Ağrısı: Genellikle sabırsız başlayan ve öne eğilmekle artan şiddetli baş ağrıları,
Koku ve Tat Kaybı: Sinüs yollarının tıkanmasına bağlı olarak koku alma duyusunda zayıflama,
Öksürük ve Diş Ağrısı: Özellikle üst çene sinüslerinin dolması nedeniyle dişlerde hassasiyet ve gece artan öksürükler.
Önemli Not: Sinüzit genellikle viral enfeksiyonlarla başlar; ancak şikayetler 10 günden uzun sürerse veya iyileşirken tekrar kötüleşirse bakteriyel enfeksiyon eklenmiş demektir ve hekim kontrolü şarttır. Tanı, Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanının endoskopik muayenesi ve gerekirse sinüs tomografisi ile konur.
Tedavi, sinüzitin akut mu yoksa kronik mi olduğuna bağlı olarak planlanır:
İlaç Tedavisi (Medikal Yaklaşım):
Antibiyotikler: Bakteriyel kaynaklı akut sinüzitlerde hekim kontrolünde reçete edilen antibiyotik kürleri,
Burun Spreyleri ve Dekonjestanlar: Sinüs kanallarını açan okyanus suları, kortizonlu burun spreyleri ve ödem giderici damlalar (damlalar genellikle 3-5 günden uzun kullanılmamalıdır),
Ağrı Kesiciler ve Antihistaminikler: Baş ağrısını hafifletmek ve alerjik zemini baskılamak için destekleyici ilaçlar.
Endoskopik Sinüs Cerrahisi (FESS): İlaç tedavisine yanıt vermeyen kronik sinüzit vakalarında veya burun içinde sinüs çıkışlarını tıkayan anatomik sorunlarda (kemik eğriliği, polip vb.) cerrahi müdahale gerekebilir. Burun dışından hiç kesi yapmadan, kamera yardımıyla tıkalı sinüs ağızlarının genişletilmesi ve iltihaplı dokuların temizlenmesi işlemidir.
Buhar Banyosu: Sıcak su buharını solumak veya sıcak bir duş almak sinüslerin yumuşamasını ve akıntıların boşalmasını kolaylaştırır.
Bol Su Tüketimi: Vücudun ve salgıların nemli kalması için gün boyunca bol su içilmelidir.
Tuzlu Su İle Burun Yıkama (Rinosol / Neti Pot): Eczanelerden temin edilen izotonik tuzlu sularla burun içini yıkamak mukoza sağlığını destekler.
Uzman bir KBB hekimi eşliğinde doğru zamanda başlanan tedaviler, sinüzitin kronikleşmesini önler ve hastanın nefes konforunu kalıcı olarak artırır.