Abdominal Ultrasonografi (Karın Ultrasonu) Nedir?

Abdominal ultrasonografi (karın ultrasonu); yüksek frekanslı ses dalgaları kullanılarak karın boşluğunda yer alan organların, dokuların ve damar yapılarının detaylı bir şekilde incelenmesini sağlayan, ağrısız ve zararsız bir medikal görüntüleme yöntemidir.

Vücuda hiçbir radyasyon vermemesi ve organ yapısını anlık olarak ekrana yansıtması sayesinde, sindirim ve boşaltım sistemi hastalıklarının teşhisinde en sık başvurulan temel tanı araçlarından biridir.

Abdominal Ultrasonografi Hangi Organları İncelemeyi Sağlar?

Karın ultrasonografisi, incelenen bölgeye göre iki ana grupta değerlendirilir:

• Tüm Karın Ultrasonografisi: Üst ve alt karın bölgesindeki organların tamamının incelenmesidir.

• Üst Abdominal Ultrason: Karaciğer, safra kesesi, safra yolları, pankreas, dalak, böbrekler ve böbrek üstü bezlerinin (sürrenal) değerlendirilmesidir.

• Alt Abdominal (Pelvik) Ultrason: İdrar torbası (mesane), kadınlarda rahim ve yumurtalıklar, erkeklerde ise prostat bezi ve çevresel dokuların incelenmesidir.

Karın Ultrasonu Hangi Durumlarda Yapılır?

Geçmeyen kasık ve karın ağrılarından organ büyüklüklerine kadar pek çok şikâyetin kaynağını belirlemek amacıyla uygulanır:

• Ağrı ve Şişkinlik: Sebebi açıklanamayan şiddetli karın, kasık ve sırt ağrılarının kaynağını araştırmak.

• Safra Kesesi Hastalıkları: Safra kesesi taşları, çamuru, iltihabı ve poliplerinin tespiti.

• Karaciğer Değerlendirmesi: Karaciğer yağlanması, büyümesi, siroz ve kitle/kist tespiti.

• Böbrek ve İdrar Yolu Tespiti: Böbrek taşları, böbrek kanalı tıkanıklıkları, kistler ve mesane bozuklukları.

• Pankreas ve Dalak Taraması: İltihap, kist, organ büyümesi ve kitle varlığının incelenmesi.

• Aort Anevrizması: Karın içinden geçen ana atardamarın (abdominal aort) genişlemesi veya balonlaşması şüphesinin değerlendirilmesi.

İşlem Öncesi Hazırlık Süreci

İncelemenin yapılacağı karın bölgesine göre hastanın dikkat etmesi gereken bazı temel noktalar bulunmaktadır:

• Üst Abdominal Ultrason İçin (Açlık): Karaciğer, safra kesesi ve pankreasın net olarak görüntülenebilmesi ve safra kesesinin dolması için hastanın 6 ila 8 saatlik açlık ile gelmesi gerekir.

• Alt Abdominal Ultrason İçin (Dolu Mesane): Pelvik organların (mesane, rahim, prostat vb.) net seçilebilmesi için hastanın idrara sıkışık olması gerekir. Bunun için işlemden önce yaklaşık 1-1.5 litre su içilmesi istenir.

Radyasyon İçermez: Abdominal ultrason tamamen ses dalgalarıyla çalıştığı için gebe kadınlarda ve çocuklarda güvenle uygulanabilir.

Abdominal Ultrasonografi Nasıl Uygulanır?

1. Hazırlık: Hasta muayene masasına sırtüstü uzanır ve karın bölgesi açılır.

2. Jel Uygulaması: Ses dalgalarının cilt yüzeyinden organlara kayıpsız iletilmesini sağlamak amacıyla abdominal bölgeye su bazlı, şeffaf medikal jel sürülür.

3. Görüntüleme: Uzman hekim, ultrason probunu karın üzerinde gezdirerek organları farklı açılardan inceler. İnceleme esnasında hastadan kısa süreliğine derin nefes alması veya nefesini tutması istenebilir.

4. Süre: İşlem son derece konforludur ve genellikle 15 ila 20 dakika içerisinde tamamlanır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

• Abdominal ultrasonografi ağrılı mıdır?

  Hayır. İşlem tamamen ağrısız ve acısızdır. Sadece probun karın üzerine bastırılması esnasında hafif bir baskı hissi duyulabilir.

• İşlem sırasında neden aç olmak gerekir?

  Yemek yenildiğinde safra kesesi kasılarak büzüşür ve içindeki taş veya polipler net görüntülenemez. Ayrıca gıda alımı bağırsak gazını artırarak ses dalgalarının derin dokulara ulaşmasını engeller.

• Karın ultrasonu bağırsak hastalıklarını veya mide ülserini gösterir mi?

  Ultrason ses dalgalarıyla çalıştığı için içi hava/gaz dolu organların (mide ve bağırsak içi) detaylı incelenmesinde yetersiz kalabilir. Mide ve bağırsak şikâyetlerinde altın standart tanı yöntemi endoskopi ve kolonoskopidir.