Histerosalpingografi (HSG) / Rahim Filmi Nedir, Nasıl Çekilir ve Süreç Nasıl İşler?

İnfertilite (kısırlık) araştırmalarında ve rahim içi boşluğunun değerlendirilmesinde kullanılan özel renkli röntgen filmine Histerosalpingografi (HSG) veya yaygın adıyla rahim filmi denir. Rahim içi yapısının ve tüplerin açık olup olmadığını net bir şekilde gösteren son derece değerli bir tanı yöntemidir.

HSG Hangi Amaçla ve Neden Çekilir?

HSG, üreme sağlığı ile ilgili pek çok sorunun teşhis edilmesinde kritik bir rol oynar. Başlıca kullanım amaçları şunlardır:

• Tüplerin Durumunun Belirlenmesi: Yumurtalıkları rahme bağlayan Fallop tüplerinin açık olup olmadığını veya tıkalı bir yer (hidrosalpinks vb.) bulunup bulunmadığını saptamak,

• Rahim İçi Anormalliklerinin Tespiti: Rahim içinde gebeliğe engel olabilecek doğumsal şekil bozukluklarının, miyomların, poliplerin, rahim içi yapışıklıkların (Asherman sendromu) veya perdelerin (septum) incelenmesi,

• Tedavi Planlaması: Özellikle tüp bebek (IVF) veya aşılama tedavilerine başlamadan önce rahim anatomisinin uygun olup olmadığının teyit edilmesi.

Önemli Not: HSG aynı zamanda tedavi edici bir etki de gösterebilir; işlem sırasında verilen kontrast sıvı, hafif tüp tıkanıklıklarını açarak bazı kadınlarda kendiliğinden gebelik şansını artırabilir.

HSG Ne Zaman Çekilir?

• İşlem genellikle adet kanaması bittikten hemen sonraki günlerde (adetin 5. ila 10. günleri arasında) planlanır.

• Bu dönem seçilir ki olası erken bir gebelik riski bulunsun ve rahim içi tabakası (endometrium) en net şekilde görüntülenebilsin.

İşlem Nasıl Gerçekleştirilir?

HSG, genellikle klinik ortamında veya radyoloji merkezlerinde, ortalama 10 ila 15 dakika süren kısa bir işlemdir:

1. Hazırlık: Hasta jinekolojik masaya alınır; vajina bölgesi temizlenir ve rahim ağzı (serviks) spekulum yardımıyla görünür hale getirilir.

2. Kanül Yerleştirilmesi: Rahim ağzına çok ince bir kateter veya kanül yerleştirilir.

3. Kontrast Madde Verilmesi: Bu tüp aracılığıyla rahim içine özel bir sıvı (radyoopak/kontrast madde) verilir. Bu sıvı röntgen ışınları altında rahim içini ve tüpleri doldurarak ekran üzerinde net bir harita çizer.

4. Görüntüleme: Sıvının ilerleyişi sırasında birkaç adet röntgen filmi çekilir (Bu esnada hafif adet sancısına benzer kasık krampları hissedilmesi normaldir).

İşlem Sonrası İyileşme Süresi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• İşlem sonrasında hafif düzeyde lekelenmeler ve kısa süreli kasık krampları olması beklenir; doktor önerediyse hafif bir ağrı kesici kullanılabilir.

• Enfeksiyon riskini önlemek için işlem sonrasında birkaç gün boyunca doktorun önerdiği süre zarfında havuz, deniz ve cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.

Doğru zamanda ve deneyimli ellerde çekilen Histerosalpingografi (HSG), gebelik yolundaki engellerin tespit edilmesinde ve en doğru tedavinin seçilmesinde en güvenilir rehberdir.