
Kadınlar arasında yaygın olarak spiral olarak bilinen İntrauterin Araç (İUAD), gebeliği önlemek amacıyla rahim içerisine yerleştirilen küçük, T şeklinde tıbbi bir doğum kontrol cihazıdır. Dünyada en güvenilir, etkili ve uzun süreli geri dönüşümlü aile planlaması yöntemlerinden biri olarak kabul edilir.
Spiralin temel amacı, günlük veya aylık herhangi bir ek önlem almayı gerektirmeden uzun süreli ve yüksek oranlı gebelik koruması sağlamaktır. Başlıca avantajları ve tercih nedenleri şunlardır:
Yüksek Etkinlik: Doğru yerleştirildiğinde gebeliği önlemede %99'a yakın koruma sağlar,
Uzun Süreli Kullanım: Çeşitine bağlı olarak 3 ila 10 yıl boyunca rahim içerisinde güvenle kalabilir,
Geri Dönüşümlü Olması: Spiral çıkarıldığı an kadının doğurganlık yeteneği hemen geri döner ve gebe kalma engeli ortadan kalkar,
Hormonlu veya Hormonsuz Seçenekler: Kişinin vücut yapısına ve adet düzenine göre farklı türleri tercih edilebilir.
Önemli Not: Spiral, cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlamaz; yalnızca gebeliği önleyen bir doğum kontrol yöntemidir.
Piyasada en sık kullanılan iki ana spiral türü bulunmaktadır:
Bakırlı Spiral (Hormonsuz): Üzerinde ince bakır teller sarılı olan bu tür, bakır iyonlarının salınımı sayesinde sperm hücrelerinin hareketliliğini ve yumurtaya ulaşmasını engeller. Adet kanaması miktarını veya süresini bir miktar artırabilir.
Hormonlu Spiral (İUÖS): Rahim içerisine düşük dozda progesteron hormonu salgılar. Rahim duvarını ince tutarak spermin geçişini engeller ve aynı zamanda adet kanamalarının çok daha hafif, sancısız geçmesini sağlar.
Uzman bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından klinik ortamında, standart bir muayene esnasında gerçekleştirilir ve işlem genellikle kaç dakika sürer:
Spekulum yardımıyla rahim ağzı görünür hale getirilir ve antiseptik solüsyonla temizlenir.
Rahim içi boyutu özel ince bir ölçü aletiyle (histerometre) ölçülür.
T şeklindeki spiral, özel ince bir tüp aracılığıyla nazikçe rahim içerisine yerleştirilir ve tüp çıkarılır.
Dışarıda kalan kısa ip uçları, daha sonra kontrol edilebilmesi ve gerektiğinde çıkarılabilmesi için uygun uzunlukta kesilerek bırakılır. (İşlem sırasında hafif bir adet krampi hissedilebilir).
İlk Günler: Takıldıktan sonraki birkaç gün hafif kasık krampları veya lekelenmeler olması oldukça normaldir. Ağrı kesicilerle kolayca kontrol altına alınabilir.
Kontrol: Genellikle ilk adet döneminden sonra veya doktorun önerdiği süre zarfında (1-2 ay içinde) ultrason kontrolü yapılarak spiralin yerinde olup olmadığı doğrulanır.
Ne Zaman Çıkarılmalı? Kullanım süresi dolduğunda, gebelik planlandığında veya aşırı şikâyet durumunda doktor tarafından kolayca çıkarılabilir.
Doğru hasta seçimiyle ve uzman hekim kontrolünde uygulanan intrauterin araç (spiral), güvenli, pratik ve uzun soluklu bir aile planlaması çözümüdür.