Karaciğer yağlanması, adından da anlaşılabileceği gibi karaciğer hücrelerinde aşırı miktarda yağ birikmesi sonucunda ortaya çıkan bir durumdur. Erkek ve kadınlarda aynı sıklıkta görülür. Normalde karaciğer hücrelerinde az bir miktarda yağ bulunabilir ve bu bir hasara yol açmaz. 

Ancak yağlanmanın fazla olması karaciğerde fonksiyonel ve yapısal değişikliklerin ortaya çıkmasına yol açar. Karaciğer yağlanması karaciğerde inflamasyonla (iltihap – yangı) giden hastalıklarla birlikte olabileceği gibi kendisi de bizzat karaciğerde inflamasyonuna yol açabilir. Bunun sonucunda karaciğer hücrelerinde (hepatosit) harabiyet ve karaciğer fibrosisi gelişir. Karaciğerdeki nekroz (hücre harabiyeti ve ölümü) ilerledikçe olay karaciğer sirozuna dönüşür ve ciddi bir durum haline gelebilir. Bu yüzden ileri derecede yağlı karaciğeri olan hastaların dikkatli değerlendirmesi ve yakından takip edilmeleri gerekir.

Karaciğer Yağlanmasına Bağlı Hepatit (Steatohepatitis) Nedir?

Benin hepatosteatoz (iyi huylu karaciğer yağlanması) lipid (yağ) damlacıklarının karaciğer hücreleri (hepatosit) içinde birikimini ifade eder. Hepatit terimi karaciğer hücrelerinin inflamasyonunu (iltihabı) ve bunun sonucunda oluşan hücre hasarını belirten bir terimdir. Steatohepatit (steatoz = yağlanma, steatohepatit = yağlı iltihaplanma) ise karaciğerde yağ birikiminin yol açtığı iltihaplanma anlamına gelir. Benin hepatosteatoz nadir de olsa steatohepatite dönüşebilir (%8-20). Aynı şekilde, alkol kullanımı sonucunda oluşan karaciğer yağlanması ve iltihabı da alkolik hepatit olarak adlandırılır.

Steatohepatit hiç alkol almamış kişilerde de görülebildiği için nonalkolik yağlı hepatit (non-alkolik – steato – hepatit, NASH) olarak adlandırılmaktadır. NASH, karaciğer biyopsisinde yağlanma ve iltihap saptanan ve karaciğer hastalığına yol açabilecek diğer sebeplerin bulunmadığı gösterilmiş olan hastalardaki klinik sendromu tanımlayan bir terimdir.

Steatohepatit karaciğerde ciddi bir hasara ve siroza yol açabilir. NASH li hastaların %10-20 sinde karaciğer sirozu gelişebileceği bilinmektedir. Araştırmalar fazla kilolu olan insanlarda, hızlı kilo verilmesinde, östrojen hormonu kullananlarda ve kan şekeri kontrol altında olmayan diyabetiklerde steatohepatit gelişebileceğini göstermiştir. 

Karaciğer Yağlanmasının Nedenleri Nelerdir?

Karaciğer  vücudumuzda yağların metabolizması ve yıkımında önemli rol oynar. Karaciğerde yağların metabolize edilmesi sırasındaki aksaklıklar karaciğerde yağ birikimine sebep olabilir. Karaciğerde yağların metabolizasyonu veya sekresyonu, dolaşımdaki yağ asitlerinin diğer dokulardaki yağ depoları tarafından tutulma kapasitesi ile yakından ilişkilidir. Hepatik steatozda karaciğerden yağ sekresyonu bozulmaktadır. Karaciğer, kendisine gelen karbonhidrat miktarı arttığında oluşan karbonhidrat fazlasını yağ asidlerine çevirerek harcar. Karaciğerden salınan ancak metabolize edilmeyen yağ asitleri karaciğerde reesterifiye edilerek tekrar trigliseridler oluşur. Diyetle aşırı karbonhidrat alınması karaciğerde yağ birikimine yol açar.
Karaciğer yağlanmasının en sık görülen şekli başka hastalıkların seyri sırasında ortaya çıkan tipidir. Bunlar içinde en bilineni aşırı şişmanlıktır (obezite). Vücut ağırlığı normalin % 10′ undan fazla olan insanların 2/3 sinde karaciğer yağlanması saptanmaktadır. Bunun dışında şeker hastalığı (özellikle tip 2 diabetes mellitus), hipertrigliseridemi (kanda trigliserid seviyelerinin yüksek olması) ve fazla alkol kullanımı da karaciğer yağlanmasına yol açabilecek sık görülen diğer durumlardır. Kan lipidlerinden tek başına kolesterol yüksekliği karaciğer yağlanması için bir risk faktörü değildir. Aşırı A vitamini kullanımı, uzun süre damar yolu ile beslenme, hızlı kilo kaybı ve kortikosteroid vb. ilaçların uzun süre kullanımı karaciğer yağlanması oluşturabilir. Yağlı yiyeceklerle beslenmenin karaciğer yağlanmasına neden olabileceği mantıklı gibi gözükse de bu tür diyetle beslenme aşırı kilo artışına ve kan trigliserid düzeylerinin yükselmesine yol açmadıkça karaciğer yağlanması oluşturmaz.

Karaciğer Yağlanması Tedavisi

Karaciğer yağlanması çoğunlukla altta yatan sebepler ortadan kaldırıldığında düzelen ve gerileyen bir hastalıktır. Tedavi genellikle yağlanmaya yol açan sebebe göre yapılır. Örneğin; aşırı kiloların verilmesi (obezite tadavisi), yüksek kan trigliserid seviyesini düşürmek, diabetin kontrol altına alınması, ve alkol kullanımının kesilmesi gibi. Obezitenin (aşırı kilolu olmak) yüksek kan trigliserid seviyeleri ve şeker hastalığı ile birlikte bulunması durumu daha ciddi bir hale getirebilir. Egzersiz ve diyet programları ile zayıflayamayan hastalara zayıflatıcı mide balonu takılması gibi başka yöntemlerle yardımcı olunması gerekir (bkz. zayıflatıcı mide balonu). Steatohepatitte karaciğer nakline nadiren ihtiyaç duyulur.

Karaciğer Yağlanması Nasıl Tedavi Edilir?

Karaciğer yağlanmasının tedavisi sebebe bağlıdır. Kilolu bir hastanın mutlaka kilo vermesi ve hareket etmesi gerekir. Şeker hastasıysa şekerinin mutlaka iyi bir şekilde kontrol altında tutulması gerekir.

Alkol kullanıyorsa mutlaka bırakmalı. Eğer insülin direnci var ise insülin direncini azaltacak diyet spor ve gerekirse ilaç tedavisi kullanmalıdır.

Bugün için karaciğer yağlanmasında etkin bir şekilde kullanılan bir i̇laç tedavisi söz konusu değildir.

Yardımcı ilaç tedavileri ise sadece hastalığın ilerlemesini durdurmak için kısmi bir şekilde faydalı olabilir.

Karaciğer Yağlanması Ağrı Yapar Mı?

Karaciğer yağlanması dediğimizde biriken yağ karaciğerin içindeki hücrelerde biriktiği için zaman içinde karaciğer büyür ve etrafındaki kapsül gerildiği için yağlanması olan hastalar karınlarının sağ üst kısmında bir ağrıdan bahsederler.

Evet karaciğer yağlanması karın ağrısına neden olabilir.

Karaciğer Yağlanmasının Nedenleri Nelerdir?

Kiloluysanız, az hareket ediyorsanız, alkol tüketiyorsanız, şeker hastalığınız varsa yağlanmanız var demektir. Karaciğer yağlanması bilindiği gibi çokta sıradan önemsenmeyecek bir hastalık değildir.

Karaciğer Yağlanması Tehlikeli Midir?

Karaciğer yağlanması tehlikelidir. Çünkü karaciğer yağlanması hastaların bir kısmında karaciğer sirozu ve kanserine kadar gidebilen bir sürece neden olabilir.

O yüzden karaciğerinizi yağdan koruyun