Grip Aşısı Nedir?

Grip aşısı, influenza virüslerinin o sezon dolaşması beklenen türlerine karşı bağışıklık sistemini hazırlamak amacıyla kullanılan mevsimsel bir aşıdır.

Grip virüsleri zaman içerisinde değiştiği için aşının içeriği de her sezon yeniden değerlendirilir. Bu nedenle birkaç yıl önce yapılan grip aşısı sonraki yıllar için yeterli kabul edilmez.

2026-2027 sezonu için kullanılan grip aşıları da o sezon dolaşması beklenen influenza virüslerine göre güncellenmiştir.

Bu nedenle grip aşısının her yıl tekrarlanması gerekir.

Grip Aşısı Kimlere Önerilir?

Grip herkes için rahatsız edici olabilir ancak bazı kişilerde hastalık çok daha ağır seyredebilir.

Türkiye Sağlık Bakanlığı'nın influenza kaynaklarında öncelikli risk grupları arasında özellikle şu kişiler yer almaktadır:

• 65 yaş ve üzerindeki kişiler,

• Huzurevi veya bakımevinde yaşayanlar,

• Gebeler,

• 5 yaşından küçük çocuklar,

• Astım ve diğer kronik akciğer hastalıkları bulunanlar,

• Kalp ve damar hastalığı bulunanlar,

• Diyabet ve diğer kronik metabolik hastalıkları olanlar,

• Kronik böbrek hastalığı bulunanlar,

• Bazı kan hastalıkları bulunanlar,

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler,

• Bağışıklık baskılayıcı tedavi kullananlar,

• 6 ay-18 yaş arasında olup uzun süre aspirin veya salisilat tedavisi alan çocuk ve gençler,

• Sağlık çalışanları.

Dünya Sağlık Örgütü de sağlık çalışanlarını, gebeleri, ileri yaştaki kişileri ve kronik hastalığı bulunan bireyleri mevsimsel influenza aşılamasında öncelikli gruplar arasında değerlendirmektedir.

Grip Aşısı Ne Zaman Yapılmalı?

Grip aşısının amacı influenza virüsleri toplumda yoğun şekilde dolaşmaya başlamadan önce bağışıklığın oluşmasını sağlamaktır.

Aşının koruyucu bağışıklık yanıtının gelişmesi yaklaşık iki hafta sürebilir.

Kuzey yarımkürede yaşayan çoğu kişi için Eylül ve Ekim ayları grip aşısı açısından uygun dönemlerdir. Güncel CDC önerilerinde çoğu kişinin Eylül veya Ekim ayında aşılanması ve ideal olarak Ekim ayı sonuna kadar aşının yapılmış olması belirtilmektedir.

Türkiye Sağlık Bakanlığı kaynaklarında da aşının influenza sezonu başlamadan veya sezonun erken döneminde yapılması önerilmektedir.

Ancak Ekim ayını kaçırmak “artık aşı yapılamaz” anlamına gelmez.

Grip virüsleri dolaşmaya devam ettiği sürece sezon içerisinde daha geç dönemde de aşı yapılabilir.

Kasım veya Aralık Ayında Grip Aşısı Yapılır mı?

Evet.

Grip aşısı için en uygun dönem çoğunlukla sonbaharın erken ayları olsa da aşılanmamış bir kişi Kasım, Aralık veya influenza sezonunun daha ilerleyen dönemlerinde de aşılanabilir.

Önemli olan virüslerin dolaşmaya devam ettiği dönemde kişinin hâlâ aşıdan fayda sağlayabilecek olmasıdır.

Dolayısıyla “Ekim geçti, artık grip aşısı olmanın anlamı yok” düşüncesi doğru değildir.

Grip Aşısı Her Yıl Yapılmalı mı?

Evet.

Grip aşısının her yıl yapılmasının iki temel nedeni vardır.

Birincisi, influenza virüslerinin sürekli değişebilmesidir. Her yıl dolaşması beklenen virüsler değerlendirilir ve aşının içeriği buna göre güncellenir.

İkincisi ise aşı sonrasında oluşan bağışıklığın zaman içerisinde azalabilmesidir.

Bu nedenle bir önceki yıl grip aşısı olmuş olmak yeni sezonda tekrar aşı yapılmasına engel değildir. CDC de yıllık influenza aşılamasını önermektedir.

65 Yaş Üzerindekiler Grip Aşısı Yaptırmalı mı?

Grip nedeniyle ciddi komplikasyon geliştirme riski yaşla birlikte artar.

65 yaş ve üzerindeki kişilerde grip;

• Zatürre,

• Hastaneye yatış,

• Kalp ve akciğer hastalıklarının kötüleşmesi,

• Ağır enfeksiyon

riskini artırabilir.

Bu nedenle 65 yaş ve üzerindeki kişiler grip aşısı açısından öncelikli gruplardan biridir. Türkiye Sağlık Bakanlığı Aşı Portalı'nda da 65 yaş ve üzerindeki kişiler için grip aşısı yılda bir kez karşılanan uygulamalar arasında yer almaktadır.

Bu yaş grubunda aşının her sezon tekrarlanması önemlidir.

Kronik Hastalığı Olanlar Grip Aşısı Yaptırmalı mı?

Özellikle bazı kronik hastalıklar influenza enfeksiyonunun ağır seyretme olasılığını artırabilir.

Bunlar arasında;

• Astım,

• KOAH,

• Kalp hastalıkları,

• Diyabet,

• Kronik böbrek hastalığı,

• Kronik karaciğer hastalıkları,

• Bazı nörolojik hastalıklar,

• Bağışıklık sistemi hastalıkları

yer alabilir. Sağlık Bakanlığı kaynaklarında özellikle kronik akciğer, kalp-damar, metabolik ve böbrek hastalıkları bulunan kişiler risk grupları arasında gösterilmektedir.

Grip bu kişilerde yalnızca solunum yolu enfeksiyonu oluşturmakla kalmayabilir; mevcut kronik hastalığın kontrolünü de bozabilir.

Bu nedenle kronik hastalığı olan kişilerin grip sezonu öncesinde hekimleriyle aşı durumlarını değerlendirmeleri önemlidir.

Astım Hastaları Grip Aşısı Yaptırabilir mi?

Astım hastaları influenza açısından risk grubunda kabul edilir.

Grip enfeksiyonu astım belirtilerini artırabilir ve bazı kişilerde ciddi solunum problemlerine yol açabilir.

Türkiye Sağlık Bakanlığı kaynaklarında astım dahil kronik akciğer hastalığı bulunan kişiler grip aşısı önerilen risk grupları arasında yer almaktadır.

Astımı bulunan kişinin kendisine uygun grip aşısının türü konusunda doktoruyla görüşmesi uygun olur.

Diyabet Hastaları Grip Aşısı Olmalı mı?

Diyabetli kişiler de grip komplikasyonları açısından riskli gruplardan biridir.

Grip gibi enfeksiyonlar kan şekeri kontrolünü zorlaştırabilir ve kişinin mevcut metabolik durumunu bozabilir.

Türkiye'deki grip aşısı risk grupları arasında diyabet dahil kronik metabolik hastalığı bulunan kişiler açıkça yer almaktadır.

Bu nedenle diyabeti bulunan kişilerin yıllık grip aşılarını takip etmeleri önemlidir.

Kalp Hastaları Grip Aşısı Yaptırabilir mi?

Evet.

Kronik kalp-damar hastalığı bulunan kişiler grip nedeniyle ağır hastalık ve komplikasyon açısından daha yüksek risk taşıyabilir.

Sağlık Bakanlığı'nın mevsimsel influenza risk gruplarında kronik kalp-damar sistemi hastalığı bulunan kişiler de yer almaktadır.

Hastanın özel sağlık durumu ve kullandığı ilaçlar varsa aşılama zamanı doktor tarafından değerlendirilebilir.

Gebelikte Grip Aşısı Yapılır mı?

Grip gebelik döneminde daha ağır seyredebilir.

Bu nedenle gebeler mevsimsel influenza açısından öncelikli risk gruplarından biri kabul edilir. Dünya Sağlık Örgütü de gebeleri influenza aşılamasında öncelikli gruplar arasında göstermektedir.

Güncel uluslararası önerilerde gebelik sırasında inaktive grip aşıları kullanılabilir. Aşının gebelik sırasında uygulanması annenin korunmasına yardımcı olduğu gibi doğumdan sonra henüz grip aşısı olamayacak kadar küçük olan bebeğe de ilk aylarda dolaylı koruma sağlayabilir.

Gebelikte kullanılacak aşının türü ve zamanlaması kadın hastalıkları ve doğum uzmanıyla değerlendirilmelidir.

Burada önemli bir ayrım vardır: Tıbbi olarak aşının önerildiği dönem ile SGK geri ödeme koşulları aynı şey değildir. Geri ödeme kapsamı güncel Sağlık Uygulama Tebliği'ne göre değişebileceğinden ayrıca kontrol edilmelidir.

Emzirirken Grip Aşısı Yapılır mı?

Emzirme, inaktive grip aşısı için genel olarak engel değildir.

Emzirme dönemindeki kadınlar kişisel risk durumlarına göre aşılanabilir.

Özellikle yeni doğmuş bebeğin kendisi ilk 6 ay grip aşısı olamadığı için bebeğin yakın temaslılarının aşılanması da korunmaya yardımcı olabilir.

Çocuklara Grip Aşısı Yapılır mı?

Evet.

Güncel uluslararası önerilerde 6 aylıktan büyük çocukların uygun grip aşısıyla her sezon aşılanması önerilmektedir.

Türkiye Sağlık Bakanlığı kaynaklarında özellikle 5 yaşından küçük çocuklar influenza komplikasyonları açısından risk grupları arasında yer almaktadır.

6 Aylıktan Küçük Bebeklere Grip Aşısı Yapılır mı?

Hayır.

Mevcut mevsimsel grip aşıları 6 aylıktan küçük bebekler için kullanılmaz.

Bu nedenle bu bebeklerin korunmasında;

• Gebelik sırasında annenin uygun şekilde aşılanması,

• Evdeki kişilerin grip aşılarının güncel olması,

• Hasta kişilerle yakın temastan kaçınılması,

• El hijyenine dikkat edilmesi

önemlidir.

Çocuklarda Grip Aşısı Kaç Doz Yapılır?

Çocuğun yaşı ve daha önce kaç doz grip aşısı olduğu önemlidir.

Bazı çocukların ilk aşılandıkları sezonda en az dört hafta arayla iki doz grip aşısına ihtiyacı olabilir. Bu nedenle iki doz gerekecek çocuklarda aşılamaya sezonun daha erken döneminde başlanması önerilebilir.

Çocuğa tek doz mu yoksa iki doz mu gerektiği çocuk doktoru tarafından geçmiş aşı kayıtları değerlendirilerek belirlenmelidir.

Sağlık Çalışanları Neden Grip Aşısı Olmalı?

Sağlık çalışanları hem influenza virüsüyle karşılaşma ihtimalleri yüksek olduğu hem de hastalığı riskli hastalara bulaştırabilecekleri için önemli bir gruptur.

Türkiye Sağlık Bakanlığı, sağlık çalışanlarına önerilen mesleki aşılar arasında mevsimsel influenza aşısına da yer vermektedir.

Sağlık çalışanlarının aşılanması yalnızca kendilerini değil, bakım verdikleri hastaları da korumaya yardımcı olur.

Grip Aşısı Gribe Neden Olur mu?

İnaktive, yani canlı virüs içermeyen grip aşıları grip hastalığına neden olmaz.

Aşı sonrasında;

• Enjeksiyon yerinde ağrı,

• Hafif halsizlik,

• Baş ağrısı,

• Hafif ateş,

• Kas ağrısı

gibi kısa süreli yan etkiler görülebilir.

Bunlar grip hastalığı geçirmekle aynı şey değildir.

Ayrıca aşının bağışıklık oluşturması yaklaşık iki hafta sürebildiği için kişi aşıdan kısa süre önce veya hemen sonrasında influenza virüsüyle karşılaşırsa grip olabilir. Bu durum aşının gribe neden olduğu anlamına gelmez.

Grip Aşısı Olduğum Halde Grip Olabilir miyim?

Evet.

Hiçbir grip aşısı yüzde 100 koruma sağlamaz.

Aşının etkinliği o sezon dolaşan virüslerle aşının içerdiği suşların ne kadar uyumlu olduğuna, kişinin yaşına ve bağışıklık sistemine göre değişebilir.

Ancak grip aşısının amacı yalnızca hastalığı tamamen engellemek değildir. Aşı, grip gelişse bile hastalığın ağır seyretme, hastaneye yatış ve ciddi komplikasyon riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Grip Aşısı Ne Kadar Sürede Etki Eder?

Aşı yapıldıktan sonra bağışıklık sisteminin koruyucu yanıt oluşturması yaklaşık iki hafta sürebilir.

Bu nedenle influenza salgınının yoğunlaştığı dönemi beklemeden aşı olmak daha avantajlıdır.

Aşının sonbahar başında önerilmesinin temel nedenlerinden biri de budur.

Grip Geçiren Kişi Yine de Aşı Olmalı mı?

Bir kişinin o sezon grip benzeri hastalık geçirmiş olması mutlaka influenza geçirdiğini veya sezon boyunca dolaşabilecek tüm influenza türlerine karşı bağışıklık kazandığını göstermez.

Bu nedenle aşılanmamış kişilerde hastalık düzeldikten sonra grip aşısı yine gündeme gelebilir.

Ancak aktif olarak orta veya ağır ateşli hastalık geçiren kişilerde aşı genellikle iyileşene kadar ertelenebilir. Aşı zamanı kişinin klinik durumuna göre sağlık profesyoneli tarafından belirlenmelidir.

Grip Aşısı ile COVID-19 Aşısı Aynı Anda Yapılabilir mi?

Birden fazla aşının aynı sağlık ziyaretinde uygulanıp uygulanamayacağı kullanılan aşıların türüne ve kişinin sağlık durumuna göre değerlendirilir.

Güncel aşı uygulamalarında grip aşısının birçok başka aşıyla aynı ziyarette farklı bölgelere uygulanabilmesi mümkündür.

Ancak kişinin o sezon önerilen aşıları ve uygulanma aralıkları için aile hekimi veya ilgili doktorla görüşmesi en doğru yaklaşımdır.

Yumurta Alerjisi Olanlar Grip Aşısı Olabilir mi?

Güncel uluslararası öneriler eski yıllara göre değişmiştir.

CDC'ye göre yumurta alerjisi bulunan kişiler de yaşlarına ve sağlık durumlarına uygun herhangi bir grip aşısını yaptırabilir. Yalnızca yumurta alerjisi nedeniyle ek özel güvenlik önlemi alınması artık önerilmemektedir.

Ancak daha önce doğrudan grip aşısına veya aşının başka bir bileşenine karşı ciddi alerjik reaksiyon geçiren kişiler mutlaka doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Kimler Grip Aşısı Yaptırmadan Önce Doktora Danışmalı?

Grip aşısı çoğu kişi için güvenli olsa da bazı durumlarda önceden değerlendirme gerekir.

Özellikle;

• Daha önce grip aşısına karşı ciddi alerjik reaksiyon geçirenler,

• Aşının herhangi bir bileşenine karşı ciddi alerjisi bulunanlar,

• Daha önce aşı sonrası Guillain-Barré sendromu öyküsü olanlar,

• O sırada orta veya ağır derecede akut hastalık geçirenler

aşıdan önce sağlık profesyoneline bilgi vermelidir.

Ayrıca kullanılacak grip aşısının türü kişinin yaşına ve sağlık durumuna uygun olmalıdır.

Grip Aşısı Sonrası Hangi Yan Etkiler Görülebilir?

Grip aşısından sonra en sık görülen etkiler genellikle hafif ve kısa sürelidir.

Bunlar;

• Aşı yapılan bölgede ağrı,

• Kızarıklık,

• Hafif şişlik,

• Halsizlik,

• Kas ağrısı,

• Hafif ateş

şeklinde olabilir.

Çoğunlukla bir veya iki gün içerisinde kendiliğinden düzelir.

Nefes darlığı, yüzde veya boğazda şişme, yaygın kurdeşen gibi ciddi alerjik reaksiyon belirtileri gelişirse acil tıbbi yardım alınmalıdır.

Grip Aşısı SGK Tarafından Karşılanıyor mu?

Türkiye Sağlık Bakanlığı Aşı Portalı'nda 65 yaş ve üzerindeki kişiler ile huzurevi ve bakımevinde kalanların grip aşısının yılda bir kez karşılandığı belirtilmektedir. Kronik hastalığı nedeniyle ilave risk taşıyan bazı erişkinlerde de gerekli sağlık raporu ve reçete koşulları sağlandığında aşı bedeli karşılanabilmektedir.

Geri ödeme şartları Sağlık Uygulama Tebliği ve güncel düzenlemeler doğrultusunda değişebileceğinden kişinin kendi durumunu aile hekimi, e-Nabız, SGK veya eczane üzerinden güncel olarak kontrol etmesi gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Grip aşısı hangi ayda yapılmalı?

Çoğu kişi için Eylül ve Ekim ayları uygun dönemdir. İdeal olarak aşı influenza sezonu yoğunlaşmadan önce yapılmalıdır. Ancak sezon devam ediyorsa daha geç dönemde de aşı yapılabilir.

Grip aşısı yılda kaç kez yapılır?

Çoğu yetişkin için sezon başına bir doz yeterlidir. Bazı çocukların ilk aşılandıkları dönemde en az dört hafta arayla iki doza ihtiyacı olabilir.

Grip aşısı her yıl gerekli mi?

Evet. Virüsler değiştiği ve aşıya bağlı koruma zamanla azaldığı için mevsimsel grip aşısı her sezon yenilenir.

Grip aşısı gribe neden olur mu?

Enjeksiyon şeklindeki inaktive grip aşısı grip hastalığına neden olmaz.

Grip aşısı olduktan sonra ne zaman korumaya başlar?

Bağışıklık yanıtının gelişmesi genellikle yaklaşık iki hafta sürer.

Hamileler grip aşısı olabilir mi?

Evet. Gebeler influenza komplikasyonları açısından risk grubundadır. Gebelikte uygun grip aşısı doktor değerlendirmesiyle uygulanabilir.

65 yaş üzeri kişiler grip aşısı yaptırmalı mı?

Evet. 65 yaş ve üzerindeki kişiler ciddi grip komplikasyonları açısından öncelikli risk grubudur.

Grip aşısı için reçete gerekir mi?

Türkiye'de aşının temin ve SGK geri ödeme koşulları kişinin yaşına ve risk durumuna göre değişebilir. Güncel uygulama için aile hekimi veya eczaneden bilgi alınmalıdır.

Sonuç

Grip aşısı, özellikle influenza nedeniyle ağır hastalık geliştirme riski bulunan kişilerin korunmasında önemli bir araçtır.

Türkiye Sağlık Bakanlığı kaynaklarında 65 yaş üzerindekiler, gebeler, küçük çocuklar, kronik kalp ve akciğer hastalığı olanlar, diyabet ve böbrek hastalığı bulunanlar, bağışıklığı baskılanmış kişiler ve sağlık çalışanları öncelikli risk grupları arasında yer almaktadır.

Grip aşısı her yıl yenilenir. Çoğu kişi için Eylül ve Ekim aylarında aşılanmak uygun olmakla birlikte, influenza virüsleri dolaşmaya devam ettiği sürece sezonun ilerleyen dönemlerinde de aşı yapılabilir.

Aşı grip olma ihtimalini tamamen ortadan kaldırmaz; ancak grip hastalığı, hastaneye yatış ve ciddi komplikasyon riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Kişinin yaşı, gebelik durumu, kronik hastalıkları ve önceki aşı reaksiyonları dikkate alınarak uygun grip aşısının sağlık profesyoneliyle birlikte belirlenmesi en doğru yaklaşımdır.

Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya tedavi yerine geçmez. Grip aşısının sizin için uygun olup olmadığını ve kullanılacak aşı türünü doktorunuz veya aile hekiminizle değerlendiriniz.